Egzekucja komornicza to proces mający na celu zaspokojenie roszczeń wierzyciela poprzez zajęcie majątku dłużnika. Mimo, że teoretycznie jest to skuteczne narzędzie do odzyskiwania długów, w praktyce często zdarza się, że egzekucja komornicza kończy się bezskutecznie. Z niniejszej lektury lepiej zrozumiesz, dlaczego egzekucja komornicza nie zawsze przynosi oczekiwane rezultaty dla wierzyciela.
Bezskuteczność egzekucji – o co tak naprawdę chodzi?
Umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu bezskuteczności egzekucji nie należy do najrzadszych sytuacji. Choć w praktyce, wierzyciele kierując sprawę do komornika mają nadzieję na sprawne odzyskanie swojej należności, to często okazuje się, że egzekucja nie będzie należała ani do najłatwiejszych, ani do najszybszych. Jakie są najczęstsze przyczyny bezskuteczności egzekucji?
- Brak majątku dłużnika: Jedną z najczęstszych przyczyn bezskuteczności egzekucji jest brak majątku dłużnika, który mógłby zostać zajęty. Dłużnicy mogą nie posiadać żadnych wartościowych ruchomości ani nieruchomości, które można byłoby zlicytować.
- Ukrywanie majątku: Dłużnicy często starają się ukryć swoje aktywa przed komornikiem, przepisując je na członków rodziny lub inne osoby trzecie. Choć jest to działanie, za które można zostać pociągniętym nawet do odpowiedzialności karnej, w praktyce może okazać się to trudne do udowodnienia i unieszkodliwienia.
- Przekazywanie majątku na inne podmioty: Dłużnicy mogą przenosić swoje aktywa na firmy, w których mają udziały, lub na inne podmioty prawne, co utrudnia komornikowi zajęcie tych aktywów.
Warto pamiętać, że wydanie przez Komornika postanowienia o bezskuteczności egzekucji nie oznacza, że taka sprawa już nigdy do nas „nie wróci”. W momencie, kiedy nasza sytuacja finansowa się polepszy, np. zaczniemy zarabiać pieniądze, wierzyciel może ponownie podjąć próbę wszczęcia postępowania egzekucyjnego przeciwko nam. Oczywiście, nie spodziewajmy się, że nastąpi to w ciągu kilku dni od umorzenia egzekucji z powodu jej bezskuteczności.
Najczęściej wierzyciele odczekują pewien czas zanim ponowią próbę złożenia kolejnego wniosku o wszczęcie egzekucji. Przyczyna tego typu działania jest dosyć prosta – wierzyciel chce po prostu zwiększyć swoje szanse na skuteczne odzyskanie roszczenia. Wszczynanie kolejnej egzekucji, zaraz po umorzeniu poprzedniej z powodu jej bezskuteczności nie przyniesie raczej rezultatu, ponieważ mało prawdopodobnym jest, aby dłużnik w tak krótkim czasie zaczął zarabiać pieniądze bądź by w jego majątku znalazły się przedmioty, z których wierzyciel mógłby uzyskać zaspokojenie swojego roszczenia.
Jeżeli ukryłeś majątek, wierzyciel może podjąć próbę złożenia tak zwanego wniosku o nakazanie dłużnikowi wyjawienia majątku. Oświadczenie w tym zakresie dłużnik składa pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Warto zatem pamiętać, że wierzyciel ma pewne narzędzia, które mogą pozwolić mu ustalić szczegóły na temat posiadanego przez Ciebie majątku, a także ostatnich czynności prawnych jakie dotyczyły posiadanych przez Ciebie ruchomości czy nieruchomości.
Definitywnym zakończeniem sprawy egzekucyjnej jest zakończenie postępowania egzekucyjnego z powodu wyegzekwowania roszczenia w całości. W takiej sytuacji Komornik pozostawia tytuł wykonawczy (nakaz zapłaty czy wyrok) w aktach sprawy komorniczej.
Przedawnienie roszczenia a stwierdzenie bezskuteczności egzekucji
W tym miejscu podkreślenia wymaga, że przepisy jasno stanowią jakie czynności będą stanowiły przerwanie biegu przedawnienia. Wśród takich czynności można przykładowo wymienić skuteczne wniesienie pozwu, ale też – co do zasady (choć jest od tej zasady wyjątek) – wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Jak ma się do tego wszystkiego umorzenie egzekucji z powodu jej bezskuteczności?
W przypadku wszczęcia egzekucji, a następnie jej umorzenia z powodu bezskuteczności przerwanie biegu przedawnienia odniesie swój skutek – a zatem dojdzie do przerwania biegu przedawnienia. Termin biegu przedawnienia będziemy wówczas liczyć od daty umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu jego bezskuteczności.
Termin ten będzie wynosił 10 bądź 6 lat w zależności od tego z jakiej daty tytułem wykonawczym mamy do czynienia. Do lipca 2018 r. termin przedawnienia roszczenia stwierdzonego wyrokiem sądu wynosił 10 lat. Dla orzeczeń wydanych po tej dacie termin przedawnienia został skrócony do lat 6.
Bezskuteczność egzekucji komorniczej jest problemem, który dotyka zarówno wierzycieli, jak i dłużników. Zrozumienie powodów tego zjawiska oraz świadomość jego konsekwencji pozwala wierzycielowi lepiej przygotowywać się do procesu egzekucyjnego i minimalizować ryzyko bezskuteczności. Osoby zadłużone powinny mieć z kolei wiedzę na temat konsekwencji bezskuteczności egzekucji oraz jej przyczyn.
