Od 2024 r. utrzymuje się trend finalizowania sporów w sprawach frankowych poprzez zawieranie ugód. Zarówno w formie sądowej jak i odformalizowanej – pozasądowej. Istotną informacją dla Kredytobiorców jest jednak to, że zawarcie takiej ugody, w przeciwieństwie do wyroku sądowego wiąże się co do zasady z powstaniem obowiązku podatkowego. Czy od konieczności zapłaty podatku można zostać zwolnionym?
Zawarcie ugody może spowodować powstanie obowiązku podatkowego, bowiem, wskazując najogólniej – może być związane z koniecznością zapłaty podatku dochodowego. Obowiązek podatkowy może powstać zarówno w zakresie kwoty umorzonej jak i przez bank wypłaconej. Na mocy Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe wprowadzono jednak zwolnienie podatkowe dotyczące ugód w sprawach kredytów frankowych w przypadku spełnienia określonych warunków. Rozporządzenie przedłużone zostało do końca 2026 r., a z przewidzianego w nim zwolnienia można skorzystać jeśli: kredyt został zaciągnięty na własne cele mieszkaniowe; kredyt dotyczy jednej inwestycji mieszkaniowej, kredyt został zaciągnięty przez jedno gospodarstwo domowe; kredytobiorca nie korzystał wcześniej z takiej ulgi.
Nowością jest objęcie zwolnieniem także pożyczek mieszkaniowych.
W świetle prawa podatkowego, umorzenie pozostałego do spłaty zobowiązania, jak i zwrot na rzecz Kredytobiorców określonej kwoty nadpłaty, stanowi dochód i wiąże się z koniecznością zapłaty podatku dochodowego.
Podstawa prawna dla podatku od ugody z bankiem znajduje się w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z zawartą w art. 11 definicją przychodów, przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Rozporządzenie Ministra Finansów umożliwiające zwolnienie z podatku
Wychodząc jednak naprzeciw potrzebom Kredytobiorców, Minister Finansów wydał rozporządzenie w dniu 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Na mocy rzeczonego rozporządzenia, wprowadzono zwolnienie podatkowe mające zastosowanie do ugód zawieranych w sprawach frankowych. W przypadku spełnienia określonych warunków, można było skorzystać ze zwolnienia.
Zwolnienie od kwoty umorzonej czy wypłaconej?
Należy mieć na uwadze, że dokonując dosłownej interpretacji przepisów, należałoby przyjąć, że zwolnienie przewidziane w rozporządzeniu, dotyczy umorzonej kwoty kredytu, a nie kwoty dodatkowo wypłaconej. Niektóre z banków wskazują jednak na wydane na ich wniosek indywidualne interpretacje podatkowe, wskazujące na objęcie zwolnieniem również kwoty wypłaconej. Istotnym jest jednak, że każda sprawa może być indywidualnie rozpatrywana przez Urząd Skarbowy i obciążenie podatkiem co do kwoty wypłaconej może i tak wystąpić.
Ile wynosi ewentualny podatek?
Podstawą opodatkowania jest wypłacona przez bank kwota dodatkowa oraz kwota umorzona, jeżeli nie będzie podlegała zwolnieniu. Podatek płacony jest według skali podatkowej i naliczany jest od wszystkich dochodów rocznych kredytobiorców. Kwota wypłacona (i dodatkowo ewentualnie umorzona) zostanie zsumowana ze wszystkimi dochodami Kredytobiorcy w danym roku podatkowym. W zależności od przekroczonego progu, stawka podatkowa wynosi 0 %, 12 % lub 32 %.
Do kiedy obowiązuje rozporządzenie?
Rozporządzenie Ministra Finansów obowiązywało do końca 2024 r. i w pewnym momencie obserwowaliśmy pewien niepokój wśród Kredytobiorców co do przedłużenia jego obowiązywania. Zgodnie jednak z wydanym w dniu 23 grudnia 2024 r. rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2024 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, zaniechanie poboru podatku będzie miało dalej zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2025 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
Zatem aż do końca 2026 r. Kredytobiorcy mogą zawierać ugody w sprawach frankowych, bez obawy o konieczność zapłaty podatku od kwoty umorzonej.
Czy coś się zmienia?
Nowością w wydanym rozporządzeniu, jest objęcie zakresem regulacji również pożyczki. Dotychczas bowiem zwolnienie miało zastosowanie wyłącznie do kredytów mieszkaniowych. Zgodnie z nowo wydanym rozporządzeniem, za kredyt mieszkaniowy będzie można uznać również pożyczkę, jeśli spełnia wcześniej omówione warunki zwolnienia.
Zatem od tej chwili, również pożyczkobiorcy będą mogli korzystać ze zwolnienia, co jest bardzo pozytywną zmianą.
Doświadczenia roku 2025 ukazują, że w przyszłości ugody z bankami będą coraz korzystne jak również coraz powszechniejsze. Warto, aby w tym procesie towarzyszył Państwu profesjonalny pełnomocnik, bez względu na to, czy zostało już wszczęte postępowanie, czy jeszcze nie.
