Tysiące frankowiczów zostało postawionych w trudnej sytuacji procesowej po tym, jak Getin Noble Bank S.A. upadł. Postępowania sądowe o ustalenie nieważności umowy kredytu zostały zawieszone z mocy prawa. Mimo to, droga do unieważnienia umowy kredytu (pomimo zawieszenia procesu w zakresie roszczenia o zapłatę) pozostaje otwarta.
Zawieszenie postępowań o zapłatę
Moment ogłoszenia upadłości banku spowodował, że postępowania wytoczone przez frankowiczów zostały zawieszone. Początkowo większość sądów zawieszało postępowania w całości – bez względu na to, czy kredytobiorca dochodził wyłącznie zapłaty, czy także ustalenia nieważności umowy kredytowej.
Celem dochodzenia roszczenia o zapłatę kredytobiorca powinien zgłosić swoją wierzytelność do syndyka w ramach masy upadłości. Wskazać należy, że postępowanie upadłościowe może trwać wiele lat i zakończyć może się w różny sposób – czy to brakiem wypłaty, czy częściową wypłatą. Wszystko zależeć będzie od stanu majątkowego banku.
Ustalenie nieważności umowy – ścieżka otwarta
Uchwała Sądu Najwyższego z 19 września 2024 r. (sygn. akt III CZP 5/24) otworzyła drogę do unieważnienia kredytu. Zgodnie z nią:
„Postępowanie sądowe z powództwa kredytobiorcy będącego konsumentem o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego z umowy kredytu, prowadzone przeciwko bankowi, co do którego w toku postępowania ogłoszono upadłość, nie jest sprawą o wierzytelność, która podlega zgłoszeniu do masy upadłości”.
Oznacza to, że kredytobiorca może dochodzić przed sądem ustalenia, że jego umowa jest nieważna, pomimo upadłości banku. Postępowanie powinno toczyć się dalej, lecz teraz już tylko w zakresie ustalenia nieważności umowy kredytu. Sąd powinien podjąć postępowanie co do tej okoliczności.
Istnieje również możliwość złożenia pozwu do sądu tylko o roszczenie o ustalenie. Jeżeli kredytobiorca chciałby unieważnić swoją umowę kredytową, ma możliwość dochodzenia przed sądem tego roszczenia poprzez wytoczenie nowego powództwa. Kwestii pieniężnych natomiast powinien dochodzić w postępowaniu upadłościowym.
Dlaczego warto dochodzić ustalenia nieważności umowy?
Dzięki wyrokowi, który prawomocnie ustali nieważność umowy kredytu frankowego, kredytobiorca:
- może zaprzestać spłaty kredytu, ponieważ umowa jest już nieważna;
- będzie mógł wykreślić hipotekę z księgi wieczystej nieruchomości;
Cierpliwość i strategia – klucz do sukcesu
Postępowanie w sprawie przeciwko Getin Noble Bank S.A. może trwać długo, dlatego należy uzbroić się w cierpliwość. Postępowanie sądowe o ustalenie nieważności umowy, jak i postępowanie upadłościowe mogą trwać nawet kilka lat.
Jeżeli zatem zastanawiasz się nad wytoczeniem powództwa – miej świadomość, że może ono potrwać. Warto jednak pamiętać, że może ono zakończyć się prawomocnym stwierdzeniem nieważności umowy kredytowej i faktycznym zakończeniem jej obowiązywania.
Wskazać należy, że w trakcie trwania postępowania – po spełnieniu przesłanek – istnieje możliwość sądowego zabezpieczenia, które polega na zawieszeniu płatności rat kredytu. Oznacza to, że sąd, jeszcze przed prawomocnym zakończeniem sprawy, może wstrzymać obowiązek dalszego regulowania rat przez kredytobiorcę.
