13 lutego 2025 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał długo wyczekiwane orzeczenie w sprawie C-472/23. Wyrok dotyczył sankcji kredytu darmowego i miał kluczowe znaczenie dla przyszłości kredytów konsumenckich w Polsce.
Po pierwsze, Trybunał podkreślił, że RRSO musi być podana w umowie w sposób jasny i precyzyjny, zgodnie z danymi obowiązującymi w chwili jej zawarcia. Jeśli jednak późniejsze uznanie niektórych warunków umowy za nieuczciwe prowadzi do zawyżenia RRSO, nie oznacza to automatycznie naruszenia obowiązku informacyjnego. Trybunał podkreśla jednak, że nieprawidłowość w zakresie oznaczenia wysokości RRSO może polegać zarówno na zaniżeniu jak i zawyżeniu.
Po drugie, warunki zmiany opłat w umowie powinny być przedstawione w sposób przejrzysty i zrozumiały. Jeśli opierają się na wskaźnikach trudnych do zweryfikowania przez konsumenta, może to stanowić naruszenie obowiązku informacyjnego. Kluczowe jest, aby konsument mógł ocenić zarówno powody zmiany opłat, jak i jej wpływ na swoje zobowiązanie. Ocena tego należy do sądu krajowego.
Po trzecie, w przypadku naruszenia obowiązku informacyjnego, które ogranicza zdolność konsumenta do oceny swojego zobowiązania, bank może stracić prawo do naliczania odsetek i kosztów. Trybunał uznał taką sankcję za proporcjonalną, choć jej zakres może zależeć od okoliczności konkretnej sprawy, co wymaga oceny przez sąd krajowy.
